Në të kaluarën martesa ishte krejt ndryshe nga sot. Edhe Sot akoma në ndër shqiptarët ekziston martesa tradicionale. Kjo lloj martese ka filluar të ndryshoj nga ajo tradicionale në atë moderne. Në martesën tradicionale njerëzit martohen jo nga dashuria por nga nevoja. Pra posa të kalojnë fazën e pubertetit,r dikush edhe më vonë, menjëherë ju lind ose ju imponohet nevoja për martesë.
Qëllimi i martesave është krijimi i familjes duke lindur menjëherë fëmijë. Pra martesat tradicionale bëhen për të lindur fëmijë, dhe sipas mundësisë sa ma shumë dhe atë kryesisht të gjinisë mashkullore në mënyrë që të krijohet fuqi punëtore në familje dhe që familjet të llogaritet të forta.
Këto familje nuk janë pa probleme intime, por ato kryesisht mbesin të mbyllura mes qifteve dhe familjes së ngushtë. Ato zakonisht në rast ndarje apo divorci bëhen të një anshme. Kryesish nga burri por ka raste edhe nga gruaja. Rastet që ndodhin nga gruaja janë zakonisht raste të iniciuara nga gruaja por të përfunduara nga familja e gruas mes bisedave familje-familje por që kryesisht kanë përfunduar keq, bile edhe tragjikisht. Ndërsa kur ndarja është iniciuar nga burri, kjo është zhvilluat në një atmosferë pak më të qetë. Kjo kryesisht është varur nga familja e gruas, arsyetimi i ndarjes dhe lloji i konfliktit. Shpesh për të mos përfunduar tragjikisht familja e gruas është dashur ti paguaj një dëmshpërblim familjes së burrit.
Martesat tradicionale janë më jetë gjata se martesat bashkohore, ato rrallë përfundojnë me divorc. Partnerët jetojnë kryesisht tek familja e burrit dhe komunikimi mes vete mungon. Ata nuk kanë jetë private. Kryesisht nata i bashkon.
Në mungesë të kohës së qëndrimit bashkë ata kryesisht nuk e njohin njëri tjetrin. Nuk e dinë dëshirat dhe ndjenjat e njëri tjetrit. Zakonisht kur këtyre bashkëshortëve ju rriten fëmijët dhe martohen ,në pleqni fillojnë ta njohin njëri tjetrin. Atëherë edhe fillojnë problemet. Ndarje në këso kohe nuk ndodhin, por mosmarrëveshjet janë përditshmëri. Ata të gjitha problemet e jetës të grumbulluara mundohen ti zgjidhin në fundin e jetës së tyre. Shpesh njëri tjetrit i thotë „se pasna ditë me kënd qenkam martuar“, mbasandaj shumë vlerësojnë se fajin e ka pleqëria ngase si të rijnë mirë kanë kaluar. Kjo fare nuk është e vërtet ngase ata si të rijnë fare nuk e kanë njohur njëri tjetrin, dhe zakonisht kurrë nuk kanë biseduar për veten.
Martesat tradicionale llogariten nga dita e dasmës tradicionale kur nusja vije në shtëpi të burrit. Kurorëzimi është i pa rëndësishëm, pos kur vije koha për lindje.
Nuk festohen përvjetorët, jo vetëm që nuk u shkon mendja por ata as që mbajnë mend datën e martesës.
Ju mund të pyesni ndonjë çift edhe me mbi 10 vjet martesë se sa e njohim partneren e vetë, p.sh: çfarë ngjyre të syve ka ajo?, cili ushqim i pëlqen?, çfarë dëshira ka ?, dhe do të vërtetoni se sa ata “njihen” mes vete.
Qëllimi i martesave është krijimi i familjes duke lindur menjëherë fëmijë. Pra martesat tradicionale bëhen për të lindur fëmijë, dhe sipas mundësisë sa ma shumë dhe atë kryesisht të gjinisë mashkullore në mënyrë që të krijohet fuqi punëtore në familje dhe që familjet të llogaritet të forta.
Këto familje nuk janë pa probleme intime, por ato kryesisht mbesin të mbyllura mes qifteve dhe familjes së ngushtë. Ato zakonisht në rast ndarje apo divorci bëhen të një anshme. Kryesish nga burri por ka raste edhe nga gruaja. Rastet që ndodhin nga gruaja janë zakonisht raste të iniciuara nga gruaja por të përfunduara nga familja e gruas mes bisedave familje-familje por që kryesisht kanë përfunduar keq, bile edhe tragjikisht. Ndërsa kur ndarja është iniciuar nga burri, kjo është zhvilluat në një atmosferë pak më të qetë. Kjo kryesisht është varur nga familja e gruas, arsyetimi i ndarjes dhe lloji i konfliktit. Shpesh për të mos përfunduar tragjikisht familja e gruas është dashur ti paguaj një dëmshpërblim familjes së burrit.
Martesat tradicionale janë më jetë gjata se martesat bashkohore, ato rrallë përfundojnë me divorc. Partnerët jetojnë kryesisht tek familja e burrit dhe komunikimi mes vete mungon. Ata nuk kanë jetë private. Kryesisht nata i bashkon.
Në mungesë të kohës së qëndrimit bashkë ata kryesisht nuk e njohin njëri tjetrin. Nuk e dinë dëshirat dhe ndjenjat e njëri tjetrit. Zakonisht kur këtyre bashkëshortëve ju rriten fëmijët dhe martohen ,në pleqni fillojnë ta njohin njëri tjetrin. Atëherë edhe fillojnë problemet. Ndarje në këso kohe nuk ndodhin, por mosmarrëveshjet janë përditshmëri. Ata të gjitha problemet e jetës të grumbulluara mundohen ti zgjidhin në fundin e jetës së tyre. Shpesh njëri tjetrit i thotë „se pasna ditë me kënd qenkam martuar“, mbasandaj shumë vlerësojnë se fajin e ka pleqëria ngase si të rijnë mirë kanë kaluar. Kjo fare nuk është e vërtet ngase ata si të rijnë fare nuk e kanë njohur njëri tjetrin, dhe zakonisht kurrë nuk kanë biseduar për veten.
Martesat tradicionale llogariten nga dita e dasmës tradicionale kur nusja vije në shtëpi të burrit. Kurorëzimi është i pa rëndësishëm, pos kur vije koha për lindje.
Nuk festohen përvjetorët, jo vetëm që nuk u shkon mendja por ata as që mbajnë mend datën e martesës.
Ju mund të pyesni ndonjë çift edhe me mbi 10 vjet martesë se sa e njohim partneren e vetë, p.sh: çfarë ngjyre të syve ka ajo?, cili ushqim i pëlqen?, çfarë dëshira ka ?, dhe do të vërtetoni se sa ata “njihen” mes vete.
Comments
Post a Comment